Hyperthyreoïdie
bij kattenHyperthyreoïdie
is een ziekte die veroorzaakt wordt door een overactieve schildklier. De
schildklier bevindt zich ter weerzijden van de luchtpijp bij de basis van de nek
en produceert schildklierhormonen die de stofwisseling van de kat reguleren. Als
er teveel hormonen geproduceerd worden, wordt de kat hyperactief. Als de kat
niet behandeld wordt, zal deze overlijden.Echter, de over- actieve schildklier
kan met succes behandeld worden.
Wat
is de oorzaak van deze ziekte?Ongeveer
dertig jaar geleden is hyperthyreoïdie voor
het eerst geconstateerd bij katten. Het wordt vaak veroorzaakt door een
goedaardige vorm van kanker in de schildklier. Waarom de kanker optreedt, is
echter onduidelijk. Deze afwijking komt weinig voor bij jonge katten en komt
vaker voor op oudere leeftijd. Het is momenteel de meest voorkomende hormonale
ziekte bij katten op middelbare leeftijd.
Wat zijn de symptomen?Het
eerste teken dat gezien kan worden is toename van de eetlust. Ondanks de toename
in eetlust zal de kat gewicht gaan verliezen. De vacht zal er slordig uit zien.
De kat kan tekenen van onrust en agressiviteit laten zien. Vaak zal hij meer dan
normaal gaan drinken en plassen. Soms treedt braken en diarree op. Soms ziet men
trillingen over het lichaam. Echter, ongeveer 1 op de 10 katten kan
tegenstrijdige symptomen vertonen zoals verlies van eetlust, zwakte en sloom
zijn.
Hoe
wordt de diagnose gesteld?Afgezien
van de vaak duidelijke symptomen zijn er andere indicaties dat er een afwijking
is van de schildklier. De schildklier is soms vergroot en voelt soms
onregelmatig aan. De dierenarts zal vaak naar het hart luisteren. Een te snelle
of onregelmatige hartslag is ook een indicatie dat er iets mis is met de
schildklier. Er zal bloedonderzoek gedaan worden om lever en nierfunctie te
controleren en het schildklierhormoon wordt
gemeten. Indien deze te hoog is dan is een hyperactieve schildklier aangetoond.
Echter, sommige katten hebben een normaal schildklierhormoon niveau, ondanks de
overactieve schildklier. Vroege diagnose en therapie zijn nodig om te voorkomen
dat onherstelbare schade optreedt aan hart
en nieren.
Wat
zijn de therapie mogelijkheden?
1.
Medicijnen:
Er zijn medicijnen beschikbaar die de productie van hormonen door de schildklier
blokkeren. Deze worden 1 tot 3 keer daags gegeven.Voordelen:
- Gemakkelijk.
Heeft geen narcose nodig.
- Goed
te gebruiken bij katten met nierfalen, waarbij andere therapieën een groter
risico vormen.
Nadelen:
- Pakt
de onderliggende oorzaak niet aan. Moet levenslang gegeven worden.
- Soms
moeilijkheden om tabletten aan katten te geven.
- Tabletten
moeten elke dag gegeven worden.
- Sommige
katten vertonen bijwerkingen die variëren van vermoeidheid tot
bloedarmoede.
- Vooral
in het begin van de therapie moet regelmatig gecontroleerd worden om te
kijken of de dosering correct is.
2.
Opereren:
De abnormale schildklier wordt verwijderd.Voordelen:
- In
principe moet dit volledige herstel bieden waardoor verdere medicatie niet
meer nodig is.
Nadelen
- Niet
bruikbaar bij katten met nierfalen of bij zeer oude katten.
- Voorafgaand
aan de operatie moet vaak medicijnen gegeven worden om te kijken of de
nieren de operatie “aankunnen” en om de patiënt te stabiliseren voor de
operatie.
- De
kat moet onder narcose en dat
vormt altijd een risico.
- Er
is een mogelijkheid dat de bijschildklieren aangetast worden tijdens het
opereren. Deze orgaantjes liggen dicht bij de schildklier en controleren het
calciumgehalte in het lichaam.
- Na
de operatie moet regelmatig gecontroleerd worden of het calciumgehalte in
het bloed niet teveel daalt. Als de bijschildklier aangetast wordt dan
moeten levenslange tabletten ervoor zorgen dat het calciumgehalte op peil
blijft.
3.
Radiatie:
Een radioactieve stof wordt gegeven aan de kat . Dit tast het abnormale
schildklierweefsel aan, maar laat het normale schildklierweefsel onaangetast.Voordelen:
- Geen
narcose nodig. Weinig bijwerkingen.
- 90%
van de katten heeft slechts 1 keer therapie nodig. De resterende 10% van de
katten heeft 2 keer therapie nodig voor genezing.
- Deze
vorm van therapie werkt ook tegen schildklierweefsel dat op een abnormale
plaats in het lichaam zit, maar die ook hyperactiviteit vertoorzaakt (Dit
zou gemist worden tijdens een operatie).
Nadelen:
- Beschikbaarheid.
Dit kan niet in Nederland gedaan worden. Er zijn slechts een paar
plaatsen in de wereld die deze vorm van therapie aanbieden (bijvoorbeeld
Engeland). Dit heeft te maken met de zeer strenge voorschriften, die aan de
instelling gesteld worden, betreffend deze vorm van therapie.
- Uw
kat moet ongeveer 4 weken compleet geïsoleerd blijven totdat alle radiatie
weg is.
- Uw
kat mag niet in handen genomen worden in deze 4 weken. Deze therapie is dus
niet geschikt als uw kat voor andere serieuze kwalen behandeld moet worden.
- De
kosten van de therapie en lange verblijfsduur in de instelling zijn vaak
hoog.
Welke
vorm van therapie is het beste voor uw kat?Dit
is van vele punten afhankelijk: de leeftijd van uw kat, de ernst van de
afwijking, de aanwezigheid van andere ziekten, het risico van complicaties etc.
De beslissing moet worden genomen samen met uw dierenarts, waarbij alle voor- en
nadelen nauwkeurig afgewogen worden.