Diarree bij kattenDe normale ontlasting van de kat is bruin en goed gevormd. Als een kat diarree heeft wordt de consistentie zacht of zelfs waterig. De kleur kan zowel lichter als donkerder worden. Er kan vers bloed of slijm bijmenging zijn. De frequentie van defeceren verandert en de kat kan moeite hebben met het kwijt raken van de feces. Deze symptomen zijn belangrijk te controleren aangezien deze de oorzaak van de diarree kunnen helpen op sporen. Oorzaken van diarreeDiarree kan veroorzaakt worden door ziekten of binnen (bv. infecties) of buiten (bv. lever of nierziekten) de maagdarmkanaal. Bij jonge katten wordt diarree vaak veroorzaakt door:- Dieet: bij het verzorgen van moederloze kittens kan er te veel of te vaak melk geven worden. Er kan zelfs voedsel gegeven worden dat niet bedoeld is voor katten. Diarree kan hierdoor tot stand komen. Daarentegen als een kitten te weinig melk krijgt van de moeder kan de darmen onderontwikkeld blijven waardoor diarree kan ontstaan. Na het spenen kan plotselinge veranderingen in het dieet ook diarree tot stand brengen. Sommige kittens ontwikkelen een lactose intolerantie en krijgen diarree als ze melk drinken. Speelse kittens kunnen dingen eten waardoor diarree ook kan ontstaan.- Infectieuze oorzaken: virussen, bacteriën of parasieten (bv. wormen) kan diarree veroorzaken. Als dit het geval is zijn er vaak meerdere kittens in een nest aangetast of kunnen andere katten in huis diarree hebben. Parvovirus (panleukopenie), coronavirus en rotavirus infecties zijn gebruikelijke virale oorzaken van diarree. Salmonella en Campylobacter zijn bacteriën die diarree kunnen veroorzaken. Rondwormen, mijnwormen en protozoën (bv. Giardia) zijn wormen die diarree kunnen veroorzaken, echter in jonge dieren valt de achterblijvende groei meer op.De meest gebruikelijke oorzaken van diarree in volwassen katten zijn:- “Inflammatory bowel disease”- Tumoren zoals lymfosarcoom of adenocarcinoom- Ontstekingen- Parasieten- Voedsel intolerantie- Hyperthyroïdie- Medicijnen/ toxinen- Exocriene pancreas insufficiëntie veroorzaakt vaak door destructie van de alvleesklier door ontsteking. Symptomen van diarreeDe symptomen die katten vertonen als ze diarree hebben is afhankelijk van welk deel van de darmen aangetast zijn. Als de dunne darm aangetast is dan wordt er grote hoeveelheden waterig diarree geproduceerd en de kat zal in gewicht afvallen.Indien de dikke darm aangetast is dan wordt kleine hoeveelheden zachte feces geproduceerd, soms met bijmenging van vers bloed of slijm. De frequentie van ontlasting neemt toe en soms hebben de katten moeite met defeceren. Meestal wordt er een combinatie van symptomen gezien.De ontlasting van een kat is makkelijk te controleren als er slechts één kat in huis is en als hij dan ook de kattenbak gebruikt. Echter indien er meerdere katten in huis zijn of als de kat naar buiten gaat kan dit veel moeilijker zijn. Als de diarree heel ernstig is kan de kat het soms niet redden om naar buiten te gaan om te defeceren en in dat geval zal dit binnenshuis gebeuren. Er kan zelfs zachte ontlasting aan de haren onder de staart blijven zitten. Indien u vermoedt dat uw kat diarree heeft is het verstandig om hem te isoleren van andere huisdieren. Braken is ook een teken dat er een maagdarmstoornis bestaat. Sommige katten gaan er zelfs meer van drinken om het verlies van vocht dat bij diarree optreedt te compenseren.Diagnostische testenUw dierenarts zal uw kat onderzoeken en beslissen of er aanvullend onderzoek nodig is. Indien de diarree pas ontwikkeld is en uw kat nog alert is kan symptomenbestrijding soms voldoende zijn om de diarree te stoppen. Indien de diarree chronisch is (langer dan 4 weken aanwezig) of als er andere klinische symptomen aanwezig zijn dan is aanvullend onderzoek vaak nodig om de oorzaak van het probleem te vinden.Bloed- en urineonderzoek kunnen ziekten buiten de maagdarmkanaal uitsluiten (zoals hyperthyroïdie, lever- en nierziekten). Tevens kan bekeken worden of de kat geïnfecteerd is met feline leukemie virus of feline immunodeficiëntie virus (kattenaids). Bloedonderzoek kan ook het functioneren van de darmen en van de alvleesklier bepalen.Onderzoek van de ontlasting kan parasieten aantonen (zoals wormen). Abnormale bacteriën kunnen ook aangetoond worden door de ontlasting te kweken. Er moet vaak meerdere monsters genomen worden om een ontsteking aan te tonen.Röntgenfoto’s en echo’s kunnen afwijkingen binnen de maagdarmkanaal aantonen. Soms moet er een biopt genomen worden om een diagnose te stellen.De maag en de dikke darm kunnen onderzocht worden met behulp van een endoscoop. Indien nodig kan een biopt genomen worden met behulp van een speciale pincet dat door de endoscoop gebracht kan worden. Een andere alternatief voor biopteren is tijdens een chirurgische ingreep. TherapieDe therapie is gericht om het onderliggende oorzaak te aan te pakken (zoals medicijnen om wormen te doden). Als een kat bij een acute ontstaan van diarree nog alert is dan kan vasten voor 24 uur voldoende zijn om het probleem op te lossen. In dat geval is het diarree zelflimiterend. Tijdens het vasten wordt soms een elektrolytendrankje voorgeschreven om ervoor te zorgen dat de kat niet uitdroogt (mits de kat niet braakt). Nadat de kat gevast heeft wordt een goed verteerbaar dieet met een laag vetgehalte aangeraden. Dit dieet kan bestaan uit kip of kalkoen met een brintapap. In eerste instantie moet de maaltijden over 3 à 4 keer per dag verspreid worden om de belasting op de darmen te reduceren. De overgang naar het normale dieet van de kat moet geleidelijk in 2 à 3 dagen gebeuren. Indien de kat lusteloos of uitgedroogd is moet er intraveneuze vloeistof gegeven worden. In het geval van zeer ernstige of al lang bestaande diarree moet aanvullend onderzoek gedaan worden om de oorzaak te achterhalen zodat de meest geschikte therapie gegeven kan worden. Antibiotica is alleen handig bij het behandelen van diarree waarbij abnormale bacteriën zijn gevonden bij het kweken of indien aangetoond is dat de darmen ernstig aangetast zijn. Meestal is antibiotica niet handig en kan het zelfs het probleem verergeren.Inflammatory bowel disease is een ziekte dat veroorzaakt wordt door vele factoren. Therapie verschilt per individu. Het dieet speelt een belangrijke rol in de therapie. Diëten die vaak voorgeschreven worden zijn goed gebalanceerd en hebben één “nieuwe” eiwit (een eiwit dat niet gegeten is in de laatste 6 maanden). De kat moet dit dieet tenminste 4 weken eten om te bepalen of er verbetering is. Extra medicijnen kan ook nodig zijn om de ontsteking onder controle te houden.Indien kanker de onderliggende oorzaak is van de diarree kan chirurgische weghalen of chemotherapie opties zijn. Therapie is afhankelijk van het type gezwel en de mate van indringing in de darmen.In sommige gevallen kan de oorzaak voor de diarree niet achterhaald worden en kan een symptomatische behandeling verlichting geven. PrognoseDeze is afhankelijk van de oorzaak van de diarree. Ziekten die goed te behandelen zijn met dieet of medicijnen hebben een goede prognose. In alle gevallen is het stellen van een vroegtijdig diagnose belangrijk in het voorkomen van onomkeerbare veranderingen in de darmen.
 | Lid van de European Society of Feline Medicine Lid van de groep Geneeskunde Gezelschapsdieren |  |