Dierenartsenpraktijk Kanaleneiland


Hormonale veranderingen die tot gewichtstoename leiden

Net als bij de mensen komen katten ook in de pubertijd. Allemaal verschillende hormonen gaan opspelen en worden geproduceerd. Ze worden geproduceerd door onder andere de hersenen en het geslachtsapparaat. Deze hormonen staan onder invloed van elkaar in een ingewikkeld regelsysteem van onderdrukking en stimulatie. Door het wegknippen van delen van het geslachtsapparaat (castratie) worden er letterlijk en figuurlijk delen van het systeem weggeknipt waardoor een nieuw evenwicht moet ontstaan. Een aantal belangrijke hormonen die geproduceerd worden zijn prolactine, IGF-1 en leptine.

Na castratie stijgt de concentratie van hormonen IGF-1 en prolactine in het bloed en blijven ze hoog. Uiteindelijk stabiliseren deze hormonen zich op een hoger niveau dan voor de castratie. Prolactine en IGF-1 zijn hormonen die invloed uitoefenen op het vetweefsel. Prolactine stimuleert de productie ervan en zorgt ervoor dat het moeilijker afgebroken wordt. Het zou ook een rol spelen in de productie van glucose (suiker) in het lichaam. IGF-1 is een hormoon dat betrokken is bij de groei en toename van het aantal vetcellen. Beide hormonen spelen dus een belangrijke rol in het ontstaan van obesitas (extreem overgewicht) bij katten. Pas na het stijgen van deze hormonen begint het lichaamsgewicht toe te nemen.

Leptine-concentratie neemt toe naar mate de hoeveelheid vet toeneemt. Dus hoe zwaarder een kat weegt, des te meer leptine het produceert. Leptine zorgt ervoor dat de kat honger krijgt en hoge niveaus in het lichaam kan dus leiden tot obesitas. Het zorgt er ook voor dat insulineresistentie ontstaat en speelt daarbij een rol in het ontstaan van suikerziekte bij zwaarlijvige katten.

Door castratie neemt het gewicht toe en is er een vergrote kans dat katten overgewicht ontwikkelen door veranderingen in hormoonhuishouding. Hierdoor ontstaat ook een verhoogde kans op suikerziekte. Het is belangrijk te weten dat de gewichtstoename het gevolg is van meer eten door de kat en niet door een langzamer metabolisme. Door de voeropname van de katten te reguleren en beweging te stimuleren kan gewichtstoename voorkomen worden.

Natalie Cleton
Bron: Focus 'hormonale gevolgen van castratie bij katten' 15: 3; 32-54, 2005